Skip to content

July 13, 2014

“Jose Cirilo E. Teodoro” ni John Iremil E. Teodoro

by Pangga Gen

KUON KANG KATAW / JOHN IREMIL E. TEODORO /Ginbata kag nagbahёl sa baybayёn kag taramnanan kang Maybato Norte, San Jose de Buenavista, Antique. Sangka premyado nga manunulat, awtor tana kang pulo ka mga libro kang mga binalaybay, sugidanёn, kag sanaysay sa Kinaray-a, Filipino, Hiligaynon, kag Ingles. Miyembro tana kang Executive Board kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Tana ang Bise Presidente kag Kalihim Heneral kang ORYANG: Katipunan ng mga Gurong Filipino para sa Bansang Filipino. Nagaestar tana kadya sa Syudad Pasig. [Buol ni Frank Yu ang litrato, Syudad Iligan, Mayo 2014 ].

KUON KANG KATAW / JOHN IREMIL E. TEODORO /Ginbata kag nagbahёl sa baybayёn kag taramnanan kang Maybato Norte, San Jose de Buenavista, Antique. Sangka premyado nga manunulat, awtor tana kang pulo ka mga libro kang mga binalaybay, sugidanёn, kag sanaysay sa Kinaray-a, Filipino, Hiligaynon, kag Ingles. Miyembro tana kang Executive Board kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Tana ang Bise Presidente kag Kalihim Heneral kang ORYANG: Katipunan ng mga Gurong Filipino para sa Bansang Filipino. Nagaestar tana kadya sa Syudad Pasig.
[Buol ni Frank Yu ang litrato, Syudad Iligan, Mayo 2014 ].

AMÓ dya daad ang ngaran ni Juliet kon naglaki tana.

Bilang pinakagurang kanamën apat nga magburugtu, ang sara sa mga pribilehiyo ko bilang “kuya” kang pamilya amo ang magtugro kang ngaran sa akën mga hinablës. Darwa pa man lang ang hinablës ko. Si Gabie nga bata ni Gary nga sunod kanakën kag si Juliet nga bata ni Mimi nga nagasunod kay Gary.

Sentenaryo kang atën pungsod kang ginbusong si Gabie. Kang maman-an namën nga bayi tana, ginhambalan ko dayon sanda nga dapat Gabriela ang ngaran na—halin sa ngaran ni Gabriela Silang, ang babayeng henerala kang Ilokandia nga nakigbatu sa mga Katsila. Siguro kadya, ang mga parehas ko lang nga mamalaybay ang nanamian kang ngaran nga Gabriela. Siguro daw pangmal-am dya sa pamatin-an kang iba. Kag I’m sure pati kanday Gary. Pero para indi ako ma-offend, Gabrielle ang ngaran nga gintugro nanda kay Gabie nga okey rën man kanakën. Kon istudyuhan ang etimolohiya kadya, mabalik man dya gihapon kay Gabriela Silang.

Kang ginabusong ni Mimi si Juliet, ginhambalan ko dayon tana nga kon laki dya dapat ang ngaran Jose Cirilo. Jose halin kay Jose Rizal kag Cirilo halin kay Cirilo Bautista, maestro ko sa pagsulat kang binalaybay nga kadya National Artist for Literature rën.

“Ti paano bay kon bayi?” pamangkot ni Mimi. “Bahala ‘kaw rën, e,” hay wara ako it madëmdëman nga iban nga ngaran. Indi man ako gusto kang Magdalena halin sa ginapakadiwata ko nga manunulat nga si Magdalena G. Jalandoni hay sikat kabay ang kanta ni Freddie Aguilar nga “Magdalena” parte sa sangka alpot sa Ermita. Basi sunlugon lang tana kon Magdalena ngaran na.

“Ti kon Juliet abi, Kuy?” pamangkot liwan ni Mimi. “Okey man. Kon Julieta abi?” sabat nga pamangkot ko. “Maan, pangmal-am! Nami rën lang ria ang Juliet,” dasig nga sabat ni Mimi. Wara rën ako naghambal pa. Ginpamatian ko sa akën pamensarën ang ngaran nga, Juliet E. Teodoro. Nami. Kag siyempre, gusto ko ang drama ni William Shakespeare nga Romeo and Juliet.

Kadya nga adlaw ang kaadlawan ni Juliet—Hulyo 9. Ginbata tana kang 2009 kag kadya nga aga, lima rën tana ka tuig. Kag pareho sanda birthday ni Papa, si Cirilo F. Bautista. Kadya nga adlaw, 73 rën tana. Kon naglaki si Juliet, swak nga swak gid daad ang ngaran na nga Jose Cirilo.

Pero nami man ang ngaran ni Juliet. Kag pareho ni Juliet Capulet, gwapa nga bata si Juliet. Ang mga tawo nga makakita kana, makyutan gid kana. Wara tana it hëya-hëya si Juliet. Tëngëd buraan, tanan ginaestorya na. Kag pareho ni Mommy na, nanamian gid tana magwakal.

Juliet Irene Gem E. Teodoro ang nangin bilog na nga ngaran. Ang Irene, halin sa ngaran ni Lolo na. Wara man gid ako it objection pero ang gusto ko daad, Juliet lang gid ang ngaran na hay mas nami ang simple. Dali pa sulatën. Lagbëg abi ang amën mga ngaran. Ako, John Iremil. Si Mimi, Marie Irmi. Si Sunshine ang pinakabongga, Ma. Esperanza Matea Sunshine nga kadya nga nagaartista rën tana, Sunshine Teodoro man lang ang nagaguwa sa iskrin kang tibi kag sintas kang pelikula. Mayad tana si Gary hay Graciano lang, “the second” tana ni Lolo Garâ.

Nagtaas gid ang kiray ko kang may bukî nga pahilabtera nga nagdugang kang Gem. The height kang kabaduyan! Hëëd, si Juliet gid man ang pinaka-gem namën kadya. Pero sa binalaybay, may ginatawag nga redundant ukon sobra rën, indi rën kinahanglan hay stressing the obvious rën. Siyempre indi dya maintiyendihan kang bukî hay bukî gani. Si Juliet sa Romeo and Juliet, kapira ka beses nga ginapaanggid sa sangka marahalën nga bato, sa sangka gem, ni Shakespeare. Kon Juliet, gem rën ria. Sakto rën.

Wara abi ako sa Antique kang ginasumite nanda ang birth certificate ni Juliet. Na-edit ko daad. Nevertheless, hambal gani ni Juliet Capulet, “What’s in a name, a rose by any other word would smell as sweet! So Romeo would if he were not Romeo called.” Wara ko gid ginagamit ang Gem para kay Juliet. Kis-a gani nagalipat ako nga may darwa pa gali tana ka ngaran.

Kadya nga adlaw, nag-leave gid ako sa akën obra hay ako ang maraha sa simple nga birthday party ni Juliet rëgya sa balay. Maraha ako kang ispageti, kang adobo ko nga baboy, kag barbikyu. Kang Lunes, nag-order ako kang keyk. Ang gusto daad ni Juliet, keyk nga may kastilyo pareho kang kastilyo nanday Princess Sophia nga pirme na ginasëlëng sa tibi. Pero ang Goldilocks kag ang Red Ribbon sa Ever Gostesco Ortigas (ang pinakapaborito ko nga mall hay rapit sa balay) wara kadya nagahimu. Kang mag-agto ako sa cake shop sa Lucky Gold dyan sa sagwa kang amën subdibisyon, wara sanda it kastilyo. Nagpili rën lang ako kang pangdekorar kag estatwa ni Tinker Bell nga nagapungko sa pula-pula nga gumamela ang napilian ko. Ginhambalan ko ang manughimu kang keyk nga duruhon na ang mga bulak para daw mangin hardin ang keyk.

Kang ginhambal ko kay Juliet nga wara it nagahimu kang keyk nga may kastilyo, nagkusmud tana gamay. Pero kang gin-estorya ko kana si Tinker Bell kag ang mga bulak, matam-is tana nga nagyëhëm kag nakita ko gid ang pag-inggat kang anang mga mata. Excited rën kuno tana nga kaënën ang mga bulak.
Kis-a kon magraha gani ako kang pochero nga baboy nga paborito ni Juliet (basta may sabaw, paborito na), ginahambalan na ko nga, “John, indi ‘kaw rën lang ay magmaestro sa Miriam. Rugya rën lang ‘kaw sa balay. Ma-chéf rën lang ‘kaw. Daw chéf kaw magraha. Namit!” Ti, paano ako makaindi sa pagpreparar sa anang birthday kadya nga adlaw?

Ti kundi chéf ang drama ko kadya nga adlaw. Paano bay ako makaindi kay Princess Juliet? Nanamian gid ako magraha para sa akën mga pinalangga.

Para man tana kay Papa, may birthday cum victory party kami nga literary children na (mga taga-La Salle kag UST) sa anang balay sa Sta. Mesa Heights sa maabot nga Sabado. Maraha ako kang adobo nga dar-ën ko rugto.

Ang ngaran nga Jose Cirilo, mahëlat dya sa sangka hinablës ko nga laki nga maabot gid sa pira ka adlaw nga pareho ni Juliet, manamitan man sa akën mga pangrahaën.

[9 Hulyo 2014 Miyerkoles
8:31 t.a. Rosario, Pasig]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments