Skip to content

Posts tagged ‘BALAY SUGIDANUN’

29
Jun

Bakit Ako Nanood, O Ang mga Entablado ng mga Dula ng Virgin Labfest 15: Titibok-tibok

Poster mula sa Facebook Official Page ng Virgin Labfest 15.

BAKIT AKO NANOOD ng Virgin Labfest 15: Titibok-Tibok? 

Bumili ako ng Festival Pass para sa unang linggo na bumukas noong Hunyo 19 at magsasara sa Hulyo 7 sa Cultural Center of the Philippines. Taon-taon naman ako nanonood ng VLF. Pero espesyal ang taong ito. Una, may play sina Ryan Machado at J. Dennis Teodosio. Kapwa ko sila unang nakilala ng personal at nakasalamuha nitong huling linggo ng Pebrero sa San Jose, Nueva Ecija City sa Personal Essay Writing Workshop ni Wilfredo Pascual. Maliban sa magaling silang manunulat, mabubuti silang tao. Pangalawa, dahil nakapagsulat uli ako ng one-act play nito lang – “Ang Projector ni Ma’am,” pagkatapos ng “Bomba” noong isang taon. Pareho commissioned ng Harlequin Theater Guild ng De La Salle University. Nag-enjoy ako sa danas ko ng pagsulat ng dula, at sa buong proseso ng kolaborasyon. Mas ramdam ko ngayon ang uhaw na higit pang matuto.

“Think of stage,” ito ang sabi ni Em Mendez, kaibigan at premyadong mandudula, na biggest take away niya sa mentor niyang si Vic Torres. Nasa isang coffee shop kami noon, 2015, inihahanda namin ang aming entry sa VLF, ang “Ang Nanay Kong Ex-NPA”, na luckily, natanggap. Naalala ko ito dahil ito ang pinaka-challenge ko: paano i-desinyo ang naratibo sa istruktura ng one-act play, saan, “every line is an argument” (ito ang pinaniniwalaaan ko, mula sa isang nabasa, at ang tipo ng mga dula na nagugustuhan ko) para ma-reveal at intensify ang conflict, tungo sa satisfying na resolution. Hindi ko pa tinuturing ang sarili bilang playwright. Aspiring, oo. Nasa tula at pagkukuwento ang training ko, bagama’t naging aktibo rin ako sa community theater sa probinsya namin sa Antique bilang organizer at director, at naging member-officer ng Experimental Theater ng UPV sa Miag-ao, Iloilo.

Kaya naging atensyon ko sa VLF 15 ang pagsipat sa paglapat para sa entablado ng naratibo. Oo, collaborative ang teatro – nariyan ang direktor, mga actor, stage designer, at iba pa – para sa kani-kanilang pagpapakahulugan sa pag-atake sa dula ngunit ang mga pahina ng dula mismo ay dapat naglalaman ng integridad nito sa kung ano’ng visyon mayroon ang mandudula. Sa pagbabasa pa lamang, may pagtatagpo na sa isipan sa posibleng artikulasyon nito sa entablado. Kaya sa higit 200 na nagpasa ngayong taon, silang 12 ang napili (isa lang ito sa mga posibleng factor; hindi ako privy sa selection criteria).

Paano inisip ng mandudula ang entablado?

Nag-enjoy ako sa lahat.

For my agenda, narito ang seleksyon:

Sa SET A, isang hukay sa bundok ang entablado sa “Isang Gabing ang Buwan ay Hila-Hila ng Gula-Gulanit na Ulap” ni Ryan Machado. Oras: Kalagitnaan ng gabi. Panahon: Kasalukuyan. Mga Tauhan: Dalawang lalaki. Ano ang mga kuwento na malalaman natin sa paghuhukay sa bundok ng dalawang lalaki sa gitna ng gabi? Clever para sa akin ang naisip na ito ni Ryan para mailahad ang mga napapanahong kuwento sa kanayunan. Thriller ang usad ng mga linya at eksena; hindi “drama” tulad ng inaasahan ko dahil sa senti na tono ng pamagat. Mahusay ang direksyon ni Paolo O’Hara at ang pagganap nina Ybes Bagadiong at Heber O’Hara.

Poster mula sa Facebook Official Page ng Virgin Labfest 15.

Sa SET B, what a relief from poverty porn na nasa loob ng isang condo unit ang naratibong OFW sa “Anak Ka Ng” ni U Z Eliserio. Direksyon ni Maynard Manansala. Pagtutuos man sa pagitan ng mag-ina na mahusay na ginampanan nina Skyzx Labastilla at Krystle Valentino, naka-move on na ito sa drama nina Vilma Santos at Claudine Barreto sa pelikulang “Anak” (2000), much more sa sentimiento ng “Anak” ni Freddie Aguilar.

Nag-enjoy din ako sa “Wanted: Male Boarders” ni Rick Patriarca. May defamiliarization effect ang direksyon ni George de Jesus III. Obviously, sa loob ng isang boarding house. Kaya effective na na-advance ang diskurso ng homophobia at sexual fluidity. More than these, para sa akin, kuwento ito ng intimacies. Napakahusay ni Lance Reblando bilang ang “enigmatic board mate.”

Poster mula sa Facebook Official Page ng Virgin Labfest 15.

Naisip ko ang Netflix series na Black Mirror sa “The Bride and the Bachelor” ni Dingdong Novenario sa SET C. Non-linear, multi-dimensional treatment ng isang karaniwang kuwento: Paano kung 10 years na kayo pero wala pa ring proposal? Pagtutuos ito ng mag-ex sa araw ng kasal ni girl. Malalaman natin ang kanilang kuwento sa loob ng isang condo unit. Interesting sa kanyang hyperreal element: may time travel at epektibong naipasok ang things pop and digital. Direksyon ni Topper Fabregas.

Nasa loob din ng condo unit ang setting ng “Surrogare” ni J. Dennis Teodosio. Direksyon ni Roobak Valle. Anniversary dinner ng “fantabulous relationship for almost seven years” ng gay couple Adam & Eve. Perfect set-up for a conflict. Here comes another character named Ana. Kaya naging riot at na-advance ang diskurso tungkol sa mga pagsubok ng gay couple na gustong magka-pamilya, o maging pamilya. Is three a crowd? Or it takes three to raise a child? Makinis na desinyo.

Poster mula sa Facebook Official Page ng Virgin Labfest 15.

Kaya naman pala nasa panghuli, SET D ang tatlong ito:

Isang home for the elderlies ang entablado sa “Ang Pag-uulyanin ni Olivia Mendoza” ni Rolin Migyuel Obina. Direksyon ni Phil Noble. Engaging ang dula hindi lamang dahil sa buhay ng mga matatanda ang inilalahad kundi ng isang matandang bakla na nagpa-sex transplant. Riot din, lalo pa’t all-star cast: ang favorite VLF couple na sina Edna Vida at Nonoy Froilan, Celeste Legazpi, Crispin Pineda, at ang pinakagusto ko kahit minor character lang ang ginampanan niya, ang artista sa TV at film na si Erlinda Villalobos.

Sa loob ng isang bahay sa isla ang entablado ng “Larong Demonyo” ni Nick Pichay. Isang retired general na may kinalaman sa Martial Law at isang binatang nag-a-apply ng trabaho ang mga tauhan. Sa direksyon ni Jose Estrella at mahusay na pagganap nina Leo Rialp at Johnny Maglinao. Intriguing:  political thriller wrapped in domestic intimacy. 

Poster mula sa Facebook Official Page ng Virgin Labfest 15.

Monologue ang “Wala Nang Bata Dito” ni Sari Saysay. Pinaka-payak din ang entablado: isang silid na bahay ng magpamilyang mangingisda. Nagtutupi ng bagong laba na mga damit ang tauhang nanay. Mahusay na ginampanan ito ni Venise Buenaflor. Direksyon ni Tanya Lopez. Nahanap ng laman ang porma sa pagkukuwento kung ano ang nangyayari sa kabataan at kababaihan sa mga komunidad kapag kakaunti o halos wala nang maiuuwing isda ang mga tatay. Ang tensyon ay sa kung makukuha ba ng mga pulis sa gabing ito ang anak, na pinaghahandaan ng ina ng baong damit; basta na lang ba ibibigay niya ang kanyang anak? Ang pagtutupi bilang akto at panahon ng pagpo-proseso ng ina ng kanyang kaisipan at damdamin, kaya ang hallucinatory moments na maghahanda sa mga manonood sa isang lohikal na katapusan.

Magaan ang kabuuan kong panonood, lalo na’t hindi pa umuulan noong isang linggo.

At may nakita akong entablado para sa isa kong kuwento.  🙂

 

 

Advertisements
11
Jun

BUKAS RUN KAG LIBRE: KAHIRUPAN BANTUGAN SA PAGSULAT SA KINARAY-A (Bantugan Writing Fellowship)

Bantugan sa Panulatan Kinaray-a | Poster halin sa Facebook Page

BUKAS RUN KAG LIBRE ANG APLIKASYON para sa una nga BANTUGAN SA PANULATAN KINARAY-A, sang ka kolaborasyon kang Department of Literature, College of Liberal Arts – De La Salle University;St. Anthony’s College; University of Antique; Kasingkasing Press; kag Balay Sugidanun ang KAHIRUPAN BANTUGAN SA PAGSULAT para sa mga manunulat sa Kinaray-a.
Katuyuan kang Kahirupan nga tugroan ang mga manunulat kang higayon sa mahinumdumun nga pagtamud sa mga isyu sosyo-politikal kag pangkadunaan, kag kang pagtuytoy sa parasandigan lingwistika kang Kinaray-a. Ginasuportahan man kang Kahirupan ang katuhayán artistika kang mga manunulat, kag ang katunogan kang nagapanigdâ nga mga limug sa panulatan Kinaray-a. Ginaagda man ang mga kahirup nga magpasakup sa BPK kag gamitun ang mga higayon sa pagbalhag nga ginadara kang mga manog-organisa.
Ang Kahirupan Bantugan sa Pagsulat ginadumarahan ni Dr. Genevieve L. Asenjo, Chair kang Department of Literature kang De La Salle University. Nagalingkod man sa panel ang mga premyado nga mga manunulat nga sanday Dr. John Iremil Teodoro, Graduate Program Coordinator kang DLSU-Department of Literature kag Secretary General kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas; Noel Galon, publisher kang Kasingkasing Press; Genaro Gojo-Cruz, fakulti kang DLSU kag expert sa panulatan pangbata; Dr. Jelyn Odango-Alentajan, VP for Academic Affairs kang University of Antique; kag Jose Edison Tondares, iskolar sa pulong Kinaray-a.
MEKANIKS
1. Sumponganan ang pagbaton sa Kahirupan. Pulo (10) lang ka bilog nga kahirup ang pagabatunon. Ang mga aplikante pagapiliun suno sa ginsumite nga kasanglitan kang andang mga sinulatan, pagpaniglawas kang katuhayan artistika, kag gakup kang pulong Kinaray-a.
2. Ang Kahirupan pagahiwatun sa 23-25 Agosto 2019 sa Brgy. San Pedro, San Jose de Buenavista, Antique. Ang mapili nga kahirup may libre nga pagkaun kag iristaran, pilete para sa overland nga byahe sa sulud kang Panay Island paagto kag halin sa hiriwatan kang programa, materyales kang hanasan, kag makabaton kang Pamatuod kang Kahirupan. Ang ibang gasto pagapangabagahun kang kahirup.
3. Ang pagbaton kang aplikasyon bukas halin sa 30 Mayo 2019 kutub 15 Hulyo 2019. Ang mga aplikante nga ginbaton sa Kahirupan igaanunsyar sa 31 Hulyo 2019 paagi sa e-mail kag mga webpages kang Bantugan sa Panulatan Kinaray-a, Balay Sugidanun, kag Kasingkasing Press.
4. Para mag-aplay sa Kahirupan, ang aplikante dapat magpadara kang sulat aplikasyon nga nalakipan kang bag-o nga 4R ka bahul nga litrato kang manunulat, kag kasanglitan kang mga sinulatan nga pinakanagatiglawas kang estilo kang manunulat kag ang anang mahinumdumum nga sabat sa mga isyu sosyo-politikal kag pangkadunaan. Ang mga pananglit sa kategorya kang panulatan pangbata sarang maggamit kang ikamayad-lawas kag bisan ano sa mga pangunahun nga mga kabilinggan moral nga nagakaigo sa mga bata sa mga tuig kang pagpasad kang andang gawi. Ang sulat aplikasyon dapat mag-abay kang kumpleto nga mailing address, e-mail address, kag numero mobil/CP. Ipadara ang aplikasyon sa <bantugan_k@yahoo.com> sa idalum kang tig-ulo nga: Aplikasyon sa Kahirupan Bantugan sa Pagsulat.
5. Tanan nga kasanglitan kang obra dapat enkoded sa bugu nga bond paper format nga may sang ka pulgada nga gilidan sa tanan nga kilid. Ang mga prosa dapat enkoded sa 1.5 espasyo samtang ang mga poema ukon proema sa tigsang ka espasyo. Darwa ka pananglit ang dapat isumite para sa mga panaysay, bugu nga sugidanun, matinugahun nga non-fiksyon, kag mga poema nga indi magkubus sa sang gatos ka linya; lima ka pananglit ang dapat isumite para sa mga poema nga kubus sa sang gatos ka linya, mga fiksyon tuháw ukon kirab, kag mga sinanto pambata; sang ka pananglit nga kapitulo kag sinopsis kang bilog nga obra kon magasumite kang nobela; sang ka pananglit kang bilog nga obra kon magasumite kang play ukon nobeleta.

Halin ang litrato sa FB page kang Diocesan Commission on Mass Media and Social Communication – Antique

The BANTUGAN SA PANULATAN KINARAY-A (BPK), a collaboration of the Department of Literature, College of Liberal Arts – De La Salle University; St. Anthony’s College; University of Antique; Kasingkasing Press; and Balay Sugidanun is pleased to offer the KAHIRUPAN BANTUGAN SA PAGSULAT (Bantugan Writing Fellowships / Kahirupan) to writers in Kinaray-a.
The program intends to give writers an opportunity for thoughtful responses to socio-political and environmental issues, and mentoring on the literary merits and linguistic standards of the Kinaray-a language. It further seeks to support artistic diversity among writers and amplify emerging voices in Kinaray-a literature. It also encourages fellows to join the BPK and maximize publication opportunities presented by the organizers.
The Kahirupan is directed by Dr. Genevieve L. Asenjo, Chair of the Department of Literature of the De La Salle University. Also on the panel are award winning writers Dr. John Iremil Teodoro, Graduate Program Coordinator of the DLSU-Department of Literature and Secretary General of the Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas; Noel Galon, publisher of Kasingkasing Press; Genaro Gojo-Cruz, faculty of DLSU and an expert in children’s literature; Dr. Jelyn Odango-Alentajan, VP for Academic Affairs of the University of Antique; and Jose Edison Tondares, Kinaray-a language scholar.
MECHANICS
1. Acceptance to the Kahirupan is competitive. Only ten fellows will be accepted. Applicants will be selected based on the work samples submitted, representation of diversity, and grasp of the Kinaray-a language.
2. The Kahirupan will run from 23-25 August 2019 and will be conducted at Brgy. San Pedro, San Jose de Buenavista, Antique. Fellows are entitled to a fellowship certificate; board & lodging for the duration of the program, and computed overland travel within Region 6. Other expenses will be to the account of the fellow.
3. Application is open from 30 May 2019 to 15 July 2019. Applicants accepted to the Kahirupan will be announced on 31 July 2019 via e-mail and the webpages of the Bantugan sa Panulatan Kinaray-a, Balay Sugidanun, and Kasingkasing Press.
4. To complete an application for Kahirupan, the applicant should submit an application letter with a recent 4R size photo of the writer, and work samples that best represent the writer’s style and informed response to socio-political or environmental issues. Work samples under the category of children’s literature may consider health and any of the primary moral values suitable for children in their formative years. The application letter must bear the applicants’ complete mailing address, e-mail address, and mobile number. Send applications to <bantugan_k@yahoo.com> under the heading/subject: Application Kahirupan Bantugan sa Pagsulat.
5. All work samples should be encoded on a short size bond paper format with one inch margin on all sides. Prose works should be encoded at 1.5 spacing while poetry or proems at single spacing. Two work samples should be submitted for essays, short stories, creative non-fiction, and poems of a hundred lines or more; five work samples should be submitted for poems of less than a hundred lines, flash fiction, and nursery rhymes; one work sample of a chapter plus a synopsis of the entire work when submitting a novel; one work sample of an entire work when submitting a play or a novelette.