Skip to content

December 23, 2010

Kon ang Pag-uli Paghapulas kang mga Giha

by Pangga Gen

Kon ang Pag-uli Paghapulas kang mga Giha

“Mauli ‘kaw?”

“Ambay lang kadya, a.”

“Anhaw?”

“Hmm, daw wara ruman it maulian ‘to.”

Amo dya ang nangin dalagan kang chat namun kang sangka paryente. Sa abrod tana. Lawid dun. Kag buhay ruman ginahulat mag-uli sa amun.

Dasig ang saltik kang dugo sa akun pensar – bombilya sa ulo – nga naghani: indi run pagpamangkuta kon anhaw; hulata nga tana ang magbukas kang istorya.

“Te, sige,” sabat ko, “kamusta ta lang ‘kaw ‘to kananda.”

“Huod,” balus na, “lihog man hay buol kang picture kang balay kag tanan nanda rugto, pati man kang baryo.”

“Huod, a,” paseguro ko. “Andam ‘kaw pirme d’yan.”

“Okey lang man ako dya, a. Mayad lawas, makauli man gid siguro.”

Kag nag-offline dun tana, dyang akun paryente kag kasimaryo, nga imaw-imaw ko kauna manaka kang lumboy, mangali kang tikamas, mangawit kang kamunsil.

Ano ang nagapugung kana, nagaupang, sa pag-uli?

Wara kita kamaan, haum-haum lang ang tanan nga sugid.

Parehas nga basi indi pagsugtan sa obra.

Basi maduraan ka obra kon piliun na nga mag-uli.

Basi wara run it obra kag nagadayon gilang sa mga abyan.

Basi may obra man matuod pero hay wara it nasuput hay wara man gani patay ang padara. Basi wara man it puot matuod ang padara pero hay daw sa natunaw lang man, amo nga gusto na kang picture kang balay nga pira run ka tuig gina-obra kag indi matapos-tapos hay pirme lang man kulang kuno ang padara.

Basi nga nagasungon tana, nagasakit ang buot, nagalangut ang kalag.

Daw wara ruman it maulian ‘to.”

Ano nga mga handumanan kang balay ang naglus-aw sa panahon? Sa distansya?

Ano nga mga bintana kag kuwarto sa paminsaron kag tagipusuon ang nabuksan kang pagpasimpalad sa iba nga lugar, kag nagpalapad kang visyon, nga ang kahidlaw sa pag-uli, sangka sentimento run lamang nga maturog kag mawaslik sa pagdali-dali pangita kang kuwarta sa adlaw nga tanan?

Ilabi na kun ang kada pagtawag sa balay, ukon tawag halin sa balay, kag mga balita halin sa pungsod, mga ingus kag hibubun-ot kang daw wara’t katapusan nga kaimulon?

Ano nga mga bintana kag kuwarto sa paminsaron kag tagipusuon ang hungod ginsaraduhan agud malampuwasan ang mga panghangkat sa/kang bag-o nga lugar kag mga kaimaw nga lahi? Agud ang dila, ang bilog nga baba, makauyon kang bag-o nga sabor kang pagkaun; ang irong maanad sa mga bag-o nga dapug, kag ang panit sa dukut kang lain nga hangin kag klima.

Kilala pa bala nanda ako? Kilala ko pa bala sanda?

Paano kon ang hugut kag init kang hakus kag haruk sa andang paghatud wara run sa pag-alaw-alaw? Paano ko languyon ang dagat kang kahidlaw kon wara ang idlak nga ginalauman sa imong mga mata?

Basi mahimo nga tunog drama sa radyo ukon sa tv gilang ruman dya, bangud may chat run sa mga email kag social networking site. May Skype: real time nga pag-istoryahanay nga mabatian mo gid ang limug, makita gid – nagaatubangay.

Ano pa nga kahidlaw ang daw sa na-trapik ukon na-stranded sa kahawaan?

Amo lang ra, e.

Pero hay may memorya man kabay ang panit. Ang lawas.

Kag bisan amo dya, ukon basi pa gani amo dya, sa pira kanatun ukon sa kaduruhon, ang labi nga nagalalis, nagatinunto – ang indi masarigan.

Nga ang pag-uli kabudlay.

Bangud lain run ikaw nga tawo.

Amo man ang pinalangga nga ginsala.

Kag basi sa kuhit, sa tandug, sa hiram, sa hikap, sa hapulas, nagamura nga daw ugsad ang mga giha.

Amo nga sa kadya, pwede man nga maglinglinganay lang anay sa mga limug nga nagabaslanay. Kag maglaum nga sa pag-abot kang liwan nga paghapulas kang mga giha, duga nga naga-ayad ang magatagas, maga-ilig.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments