Skip to content

Posts tagged ‘Thailand’

4
Jun

Pag-preparar sa Byahe

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Luwas sa byahe-byahe ko rugya para sa akun field research, masaku man ako preparar para sa akun byahe pabalik sa akun unibersidad sa UK. Mga sangka semana run lang guro kag maglarga liwat ako. Duro pa hirimuson. Mabakal pa ako kang rice cooker. Duro run nga lantawanay kang mga rice cooker sa mga shops pero wara pa ako gihapon ka pili kung ano gid nga klase ang akun baklun. Kadya nga Sabado run gid guro. Duro run man nabakal ko nga mga suruksukon nga bagay rugto sa agtunan ko. Parehas abi kang maong nga pantalon kag dyacket. Mayad lang may size man sanda rugya sa Thailand nga sakto kanakun. Hay summer rugto pag-abot ko, ang akun pang-ramig nga mga bayo daw hindi gid bagay. Amo ra rugto nga lain-lain ang klase kang mga bayo depende sa tyempo. Daw bug-at man gani sa bulsa pero te amo ra tana rugto sanda among.

Ang sara pa gid nga naka-pasaku kanakun amo ang pagpreparar kang byahe paagto sa Europa. Kinahanglan kang Schengen visa. Duro mga kinahanglanun nga mga papeles. Tungod ang agto ko rugto bukut ti opisyal kungdi lagaw lang, kag daw mga pira gawa ka banwa ang agtunan, kinahanglan ko planuhon kamayad. Kung mag-attend lang kang meeting sa sangka lugar, hulas lang hay ang kinahanglan lang nanda amo ang invitation letter halin sa organizer kag ang imo hotel reservation. Pero hay ang agto ko rugto malagaw, dapat may kompleto gid nga itinerary. Ang una ko nga plano, bisitahun ko ang mga amiga ko rugto sa lain-lain nga syudad. Ugaring hay tungod man sa oras kag sa budget nahimo na lang nga tatlo ka banwa ang akun agtunan. Ang mga imaw ko tana hindi run nanda kinahanglan ang visa magsulud sa Europe.

Mahidlaw maglagaw sa binit baybay.

Mahidlaw maglagaw sa binit baybay.


Duro gid ang akun ma-hidlawan rugya sa Thailand kung rugto run ako sa UK. Man-an ta man nga lain rugto ang pagpangabuhi kag pagsinarayo kang mga tawo. Ilabi na gid sa banwa nga agtunan ko, daw malaka sa wara gid ang Pinoy nga masugata mo. Halin sa tyempo, sa pagkaun, sa interaksyon kang mga tawo, sa simbahan, kung sa diin-diin lang kag kung ano-ano lang, lain gid rugto. Mayad lang kung imaw mo ang imo pamilya, ukon duro kamo nga mga kasimanwa nga naga-iririmaw, daw hagan-hagan gawa ang mabatyagan mo nga kahidlaw.
Mahidlaw sa mga manamit nga pagkaun.

Mahidlaw sa mga manamit nga pagkaun.


Ugaring amo gid ra ang pangabuhi. Ang kada minuto nga atun ma-eksperyensyahan sa kadya nga mga inoras, may balor sa atun pangabuhi, ilabi na gid sa mga sunod nga mga tuig. Ayhan makapinsar kita kung kaisa nga, “Ano man dya akun ginahimo man? Andut rugya ako sa marayu? Naga-uyang lang ako kang akun tyempo kag kabuhi rugya.” Ugaring makita natun sa sunod nga mga tinuig nga parte gle to kang atun kabuhi nga gina-pabaskug kang Ginoo ang atun kaugalingon, agud nga maging mas mabaskug kag mas mapag-un pa gid kita sa mga lain-lain nga butang nga atun masalampuwa sa sunod nga bahin kang atun kabuhi.

Gani nga hindi run ako magsagi reklamo…kag magpadayun nga mag-pasalamat sa Ginoo, bisan diin man ako sa kalibutan maagto. Tungud man-an ko man nga rugyan ang Ginoo pirme imaw kanakun, bisan naga-sinaku, ukon naga-pahuway lang … sa kada oras.

Advertisements
21
May

Ang Eleksyon

OAV website.

OAV website.


Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Halos tanan nakama-an nga may eleksyon sa Pilipinas kang Lunes, May 13. Duro nga mga kampanyahanay kag baklanay boto kag suya-ay kag kung ano-ano pa. Sa amun rugya sa sagwa Pilipinas may ginatawag nga Overseas Absentee Voting ukon OAV. Ang mga balita mabasa namun sa website kang embassy kag sa comelec man sa Pilipinas. Rugya sa Thailand pirme namun ginacheck ang website kang embassy kang Pilipinas. Rugto nabutang ang mga anunsyo parte sa OAV. May links man sa Comelec website. Nakabaton kami kang electoral mail, kag sa sulod may lista kang mga kandidato para sa pagkasenador kag mga party list, ang balota para isulat ang mga ngaran kang amun botohon, selyo para masarado ang balota, kag ang sobre nga gamitun sa pagpadara kang balota sa embassy.

Tungod sa sagwa kami kang Pilipinas, kalabanan kang impormasyon nagahalin sa pagbasa sa internet kang lain-lain nga media, parehas abi kang websites kag blogs kang mga radyo, tv, newspaper, mga organisasyon kag mismo kang mga kandidato. Luwas sa mga websites nga dya, masaku man ang mga posting sa mga social networking sites parehas abi kang facebook kag twitter. Masadya man magbasa kang mga nagakaratabo sa atun. Pero kis-a daw kasubu man kag may dyan man nga daw kaurugot. Hay sa kaduro-duro lang nga mga istoryahanay. Ang pinoy mahilig gid magsagi himo istorya ukon mga lango-lango pa kung kaisa.

Epektibo bala ang kampanyahanay paagi sa internet?

Rugto mismo sa atun nga lugar, masaku man ang kampanyahanay kag saka-ay balay para magbakal boto (kuno). Tungod wara ako rugto hindi ko maistorya kung ano gid ang nagakaratabo, pero duro man ang naga-istorya. May iban nagareklamo nga aga pa kuno gahud run ang kampanyahanay paagi sa mga naga-libot-libot nga mga sarakyan nga may kanta parte sa kandidato. Daw parehas man gle kang una, may orihinal nga komposisyon kag may dyan nga ginhuram ang music kag himo-an lang kang lyrics nga nagasanto sa kandidato. May mga kanta nga makairitar sa atun nga talinga kag kataraka man pamati-an. Mayad lang kung manami ang music na kag lyrics.

Epektibo bala ang kampanyahanay paagi sa paglibot-libot nga may musika?

Duro pa nga mga paagi siguro ang ginhimo kang mga naglansar para ma-pama-an sa mga katawhan nga botohon sanda. May mga maalwan (kuno) nga nagatugro kang mga kinahanglanon kang mga tawo, pero sa tuud-tuud lang, parehas lang man dya nga ginbakal nanda ang boto, pero “in kind” lang. May dyan man nga deretso gid tugro kang kuarta. Makuun ang iban nga, “Sige, batuna lang pero pagusto timo sin-o botohon mo.” Ang budlay kung ang kandidato magbalos kung man-an na nga wara mo timo ginboto tana. Budlay man hay sa sobra ka gasto kang kandidato, dapat magdaug gid “by hook or by crook” para nga kung sa puesto run gani, te mangurakot para mabaydan ang gingasto na sa pagdalagan.

Epektibo bala ang kampanyahanay paagi sa pagbakal kang boto (kag pahugay)?

Kabay nga mabasa dyang open letter kang natungdan.

Kabay nga mabasa dyang open letter kang natungdan.


May mga kandidato nga wara run gapinsar kung ano ang ethics kag moralidad kang paglansar kag pagdalagan para sa sangka puesto. Kung incumbent sa puesto daw kung puede lang ilansang ukon isemento ang buli da sa puesto para hindi run mahukas kag sanda run lang ang magpungko asta mapatay. Wara run sanda nagapinsar nga ayhan may mas mayad pa kananda nga puede magpungko sa puesto para sa ika-ugwad kang banwa. Ang iban wara gid nagapinsar nga kung wara naga-ugwad ang lugar nga anda ginaserbihan, ukon ang mga tawo nagapanghakruy run sa kabudlay kang pag-pangabuhi, siguro may sala sa andang pagpadalagan kang andang opisina. Ukon di gani, dapat makonsensya man sanda kag pinsarun andut naga-antos ang mga katawhan sa andang lugar. Kung mayad ang pangabuhi sin-o bala magreklamo? Kung may naga-reklamo, dapat pamati-an hay kunsayuron may mga butang nga hindi mayad kag dapat usisa-on kung ano ang hindi mayad. Ang nasa puesto kang gobyerno may obligasyon (kag gahum) nga makahimo kang mayad, ukon mapabag-o ang sitwasyon. Ugaring kalabanan daw sa wara lang kananda ang pag-antos kang mga tawo nga anda mismo dapat serbihan. Gusto tana nanda sanda pa serbihan. Gusto nanda nga busog sanda pirme pero ang mga katawhan magutman. Gusto nanda nga bulsa nanda buta pirme, kag hindi magtugro kang bulig sa naga-antos kung wara ti benepisyo para kananda.

Ang tawo sa serbisyo publiko hindi dapat magpinsar kang ikamayad kang kaugalingon lamang, kungdi dapat pinsarun ang ikamayad kang bilog nga banwa kag katawhan nga ana ginaserbihan.

Sa nagligad nga eleksyon, sin-o nagdaraug? Paano sanda nagkampanya? Ano ang pinaka-epektibo nga pangngampanya? Paano kita nagpili kang atun ginboto? Mahambal bala natun nga maaram run ang mga botantes kadya? Ukon amo man gihapon?

Parehas man bala gihapon nga “kuarta lang ang katapat kang mga taga-Antique”?