Skip to content

Recent Articles

4
Jun

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo? ni Jonathan Davila

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo?
Jonathan Davila

Kun ibutang sa ginatawag nga probability ang terorismo, duha lang ka bagay ang possible. Kun matabo ini, maduguon gid. Kun indi man madayon, ang kakulba nga maskin ano oras may matabo, magapabilin sa pinsar sang tawo.

Amo ini ang ginapaminsar ko samtang ginalantaw ko sa TV ang interbyu sang isa ka tatay nga Muslim didto sa Marawi, nga nagahibi sa kalain sang buot kag kabalaka para sa iya mga anak nga ang hitsura tanan may pagkatublas.

Maskin mapakanay pa sang aton gobyerno ang sitwasyon didto sa Marawi, ining ikaduha nga sitwasyon magapabilin tubtob buhi ang mga biktima. Kalain sini batyagon kay sa imo pagpahuway ara sa imo huna-huna ang kabalaka nga basi gulpi lang may terorista nga magasunog sa bilog nga banwa, magabungkal sang pwerta sang balay maga-utod sang ulo sang imo mga himata, ukon himuslan ang imo asawa.

Kalain man batyagon nga sa mga amo sini nga sitwasyon, indi dayon matudlo kun sin-o gid ang kaaway. Tungod wala sang uniporme ang terorismo, ang aton suspetsa nagapadugang sa aton kakulba. Sa kalaparon sang sakop sang cellphone kag internet, indi na naton mabal-an kun kanday sin-o ang mga sympathizers sang sini nga mga grupo kag kun sa diin sila nga mga banas ga-agi.

Let us not forget, nga ining mga terorista, pareho sang Maute, ang ila mga lideres, kalabanan nagtuon gid kun paano ang magtuga sang gamo. Updated man sila sa social media. Kun teknolohiya ang istoryahan, sagad sila mag-ubra sang ila kaugalingon nga armas. Wala labot sini, ang ila klase sang away may samay sang indoctrination kag personal nga dumot sa ginatawag nga orderly society.

Sa isa ka pungsod pareho sang Pilipinas, mahapos kita sudlon sang sini nga mga tawo, tungod kita mismo kaninit sang aton kabalaka sa seguridad sang aton lugar, kag ang aton kooperasyon sa aton gobyerno may upod nga pagduda sa malawig na nga panahon.

Wala sang kwestiyon sa ginatawag nga combat-ready sang aton mga military. Ang aton mga kasuldaduhan beterano sa ground fighting tungod sa aton history, napuno kita sang mga rebelyon sa tanan nga aspeto. Rebelyon nga indi matapos-tapos maskin ano nga peace talks. Pero ang terorismo lain nga klase sang gamo nga nagakinahanglan na gid sang aton sibilyan nga kooperasyon maskin ang aton pagsalig sa aton mga opisyales indi gid hugot.

Samtang ginasulat ko ini nga opinyon, didto sa Afghanistan may isa ka suicide bomber nga nagdrive sang iya salakyan sa tunga sang isa ka distrito kag ginpalupok ini, 80 ka tawo ang patay, 350 ang pilason. Ikumparar ina sa statistics didto sa Marawi.

Kun kis-a masiling ka nga, kalayo man sato kag imposible ina nga matabo diri sa amon kay peaceful man kami. Ikagat sa kahoy, hambal sang mga tigulang. Ang paborito nga target sang mga terorista, ang pinakahapos nila atakihon, ang mga lugar nga ang mga tawo wala gapasilabot sa seguridad maskin sang ila gamay nga purok.

Let us admit, nga sa kalabanan, gasala kita kun ara na.

Bilang isa ka maestro, suggestion ko nga tani, sa tanan nga mga eskwelahan, may pulis nga magalibot sa aga, udto, kag hapon. Suggestion ko man nga tani wala labot sa fire drill, earthquake drill, tsunami drill, may drill man kita kun may maatake nga mga terorista kag iban pa nga klase sang mga amok kag lain ulo.

We have to combat terrorism with information campaign and social awareness. Indi kita malipat nga as always ang pinakabaskog nga intelligence nagahalin sa mga sibilyan nga mgay pagkabalaka sa ila banwa.

Maskin diin lantawon kangilidlis sang terorismo. Pahilayo lang, ikagat sa kahoy.

Advertisements
16
May

Paalam, Pinalangga nga Lex ni Elma Ayson-McKeown

Rulubngan ni Lex. Litrato halin kay Nay Elma.

Nay Nenen/Panan-awan sa Adlaw

Mayo 4, 2017, Huwebes, pumanaw na si Lex, ang amun kuti.

Aga pa, alas nueve, pagbukas ko ka gawang para sa darwa ko ka mga kuti nga sanday Bob kag Egypt nga sa sulod balay, samtang si Lex sa guwa gapabilin sa idalum kang covered porch nagaturog. Wara ko run tana ginadara pasulod sa balay kang nagligad nga gabi-i. Mayad run ang tiempo kag indi maramig kana. S’yempre para indi run man ako mabudlayan sa paghakwat dara pagguwa kag pasulod sa balay.

Kag nasapwan ko tana nga nagahandusay. Nagabatang tana sa atubang ka nagasirak nga adlaw marapit sa round table.

Dali-dali ko gin-check anang lawas. Ramig run pero ang mga mata bukas pa gani akun ginsarado. Gahiribiun man gid ako pasulod balik sa balay kag ginpukaw ko ang akun bata nga si Louie nga nagakaturog pa. Madasig tana nga nagbangon kag magsuksok ka anang pantalon kag deretso sa guwa atubang kay Lex. Nagahiribiun man gid kami nga darwa.

Ginhakwat ko si Lex kag ginbutang sa rug nga pirme ko ginapagamit kana kag ginbutangan ko ka mga medyas ang mga kahig, kay ang may samad nga kahig may medyas run. Adlaw-adlaw ginamedyasan ko gid bisan nga mataehan kag mabasa kaihi na akun lang ginalabhan adlaw-adlaw man. Ginputos ko man sa puti nga blanket, nga pirme ko ginagamit sa paghakwat mag-cuddle kana bisan kon kaisa ang lawas may tae kag basa sa ihi na. Nagustuhan ni Lex nga gina-baby ko pagkatapos na meow. Mabatian ko lang rian ang pag-meow na, gusto na kungkungon ko kag magsakay kami nga darwa sa swing kag kantahan ko pa. Nami man gid mabatian nga happy gid tana.

Amun Ginlubong si Lex

Gin-umpisahan ni Louie magpala kang lupa nga rulubngan ni Lex pagkatapos ko putos kana. Samtang gahulat nga ilubong, nakita ko si pispis Chikai nga nagbisita kay Lex: naghapon sa lawas na. Naisipan ko magbuol ka litrato imaw na ang pispis. Abaw gahibi liwan ako nga mabatian man ang hiribion ni Louie samtang nagakarot ka lupa.

Nagsulod ako sa balay kag nag-message sa akun bata nga si Matthew kag anang miga nga si Chelsea. Pagbalik ko sa guwa, ginhakwat run ni Louie si Lex kag ginlubong.

Salamat sa malawid nga tinuig; 16 anyos nga nakaimaw namun ang mabuot kag guwapuhon nga kuti nga si Lex bisan pa nga nakagat na ako pira ka beses.

Hambal ko kana samtang ginatabunan ka lupa: “Lex, darha ang akun mga sakit kag kasubo. Imawan mo lang ako pirme sa hardin kag sa isip mabatian ko lang ang imo pag-Meow.”