Skip to content

February 5, 2013

Diin ang Fort William?

by Pangga Gen

Glencoe, Scotland

Glencoe, Scotland


Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Kang ikarwa nga semana kang Enero, nag-agto kami kang mga imaw ko rugya sa Fort William. Kang pagbatun ko kang email nga mapanaw kami rugto lagi-lagi ko gin-google kung sa diin dya nayun nga lugar. Parte gali tana kang ginatawag nanda nga Highlands, sa norte kag mga bukid. Pero duro dya nga mga isla kag marapit sanda sa dagat kag mga suba, tawag nanda “loch”. Rugya sa rehiyon nga dya ang Loch Ness kun sa diin ginapatihan nga may monster nga nagatener pero hasta kadya wara pa man ti may nakakita.

Mga darwa ka oras ang byahe namun paagto sa Fort William. Manami ang mga ralantawun ilabi na gid kang nagapasaka run kami sa bukid. Daw parehas lang kang byahe halin Antique pa-Iloilo pero mas nami tana ang kondisyon kang anda karsada. Wara ti lubak-lubak kag daw bukun ti budlay magbyahe. Bisan ang ginsakyan namun daw daan run nga sarakyan pero komportable man hay nami ang dalan.

Duro ang mga nami nga mga ralantawun sa pag-agi namun sa mga banwa-banwa, kalabanan gagmay nga mga komunidad. Wara ti mga bahul nga building. Daw nagaangay sa palibot nga puro natural. Naagyan man namun ang mga bukid nga may snow pa sa babaw kag may tubig nga nagairilig sa kilid, daw mga gamay nga busay ukon “water falls.” Ang pinakanami nga gin-agyan namun amo ang Glencoe kun sa diin rugya nagshooting ang sine nga Skyfall ni James Bond. Sa sine amo dya ang lugar kang daan nga balay ni James Bond, kag rugya na gindara si M kag ginsundan sanda ni Silva kag ang ana nga mga tauhan nga mga hurong. Manami nga lugar, mabatyagan mo gid ang “wonder of nature.” Mayad run lang bukut pa dulum pag-agi namun. Nagpondo kami sa sangka lugar kun sa diin puede magbuul kang litrato. Kanami ang pamatyag nga rugyan ikaw sa tunga kang mga daragkul nga bukid. Kag ka preska kang hangin. Maramig.

Nagpadayun kami sa Fort William, dulum run kami kag nag-abot. Kanugon nga hindi run namun makita ang manami nga lugar nga dya nga sa kilid man kang baybay. Mga pasado alas sais sa gabii sarado run man ang mga baraligyaan luwas lang sa sanka “fish and chip shop” nga rugya kami nagpanihapon, ang “tesco express supermarket” nga nagbakal kami kang tubig kag tinapay para sa pamahaw sa sunod nga adlaw, kag mga pubs ukon bar pero wara tamun nagsulud run. Pagkatapos panihapon naglibot lang kami gamay sa banwa kag sa “fort” nga may kanyon sa tunga kang daw plaza nanda, nga sa kilid kang sanka “loch.”

Hawla para sa isda

Hawla para sa isda


Pagka-aga, baskug ang uran. Nag-agto run kami sa opisina kang kompanya nga bisitahun namun. Ang tuyo namun sa pag-agto amo ang magbisita sa anda nga salmon fish farm kun sa diin ang sangka supermarket may shooting kang video parte sa “fish welfare” ukon ang kaaraydan kang isda. Sangka konsepto dya nga gusto ipamaan sa mga naga-produkto kang isda nga dapat pinsarun man ang kaaraydan kang mga isda, pasayan, lukon kag iban pa. Nagbyahe kami paagto sa fish farm. Bukut ti punong ang anda ginagamit para sa salmon kundi “fish cages” nga nagalutaw sa tunga kang loch. High tech ang anda systema sa pagpabahul kang isda. Kang una mga 15 ka tawo ang naga-obra pero sa kadya nga tyempo 5 na lang kag mas bahul ang produkto tungod sa paggamit kang mga high tech nga mga gamit parehas abi kang pagtugro kang pagkaun (feed pellets) kag paghaw-as. May mga camera man sa sulud kang “hawla” kag makita kang technician sa opisina kun ano ang nagakatabo sa mga isda sa idalum kang tubig. May computer program man nga naga-mando sa makina kun san-o kag pira ang dapat itugro nga pagkaun. Ang dya nga programa nagakonektar rugto sa mga kable nga ginaagyan kang mga pagkaun paagto sa mga hawla, kang nagalibot-libot ang kable nga nagatagtag kang pagkaun.

Kun maghaw-as kang isda, ang bilog nga hawla ginahakwat kag ginadara kang baroto sa estasyon sa kilid kang loch, kag ginabutang ang mga isda sa conveyor belt nga daw elevator nga ginapasaka paagto sa sangka trak. Indi run kinahanglan kaptan kang mga tawo ang isda. Nagapati sanda nga bukut ti budlay sa mga isda ang amo dya nga paagi, indi “stressful.” Pagkatapos nga mabuta ang trak, ang mga isda dar-un run sa processing plant.

Elevator para sa paghaw-as kang isda

Elevator para sa paghaw-as kang isda


Nami man ang amun pagbisita sa salmon fish farm nga dya. Duro ang amun natun-an ugaring daw hindi pa gid dya mahimo sa atun tungod nga duro pa man ang tawo nga puede maghimo kadya kag indi kinahanglan nga mga makina lang ang maghimo. Amo man dya ang hambal kang mga imaw ko nga halin sa China kag Vietnam. Kuun nanda nga duro ang maduraan kang obra kag pangabuhi-an kun amo dya ang himuon kang mga kapunungan rugto sa Asya. Ugaring sa mga kasarang kang technolohiya nga dya, puede man nanda dya mahimo ilabi na gid kun mataas ang presyo kang isda nga anda ginaprodukto parehas abi kun para sa export.

Ang video parte sa kaaraydan kang isda nga ginhimo rugya gamiton kang amun project para ipa-maan sa mga nagaprodukto kang seafood (isda, pasayan, lukon) sa Asya nga importante ang amo dya nga konsepto sa mga nagabakal kang seafood rugya sa UK.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments