Skip to content

February 4, 2013

3

Bag-ong Harana

by Pangga Gen

Pangga Gen/taga-uma@manila

Pangga Gen/taga-uma@manila

“Uso pa ba ang harana?” Pamangkot kang Parokya ni Edgar sa andang kanta nga “Harana” nga nagsikat kang 1997.

Kon ako patihan n’yo, huod. Buhi gid, uso pa. Nag-evolve lang man, parehas man kang pag-evolve kang tawo kag kalibutan dara kang siyensya kag teknolohiya. Pero hay nagapabilin ang rason kon andut ginahimo dya: ang mabatian ang matam-is nga sabat kang pinalangga, ang tunog nga kon idapun sa ginahuptan kang nagapabutyag kang pagpalangga, musika nga nagadara kang kalipay – ano nga daw sa nalab-ot mo lang ang langit!

Pa-impress kon sa aton pa kadya; pogi points. Mahimo wara run it gitara kag soloista kag huron kang mga amigo si Toto ukon Nonoy mga mag-imaw manugbalay sa tunga kang gabii, kag mahambal nga klaro pa sa ugsad nga nagapangaluyag kay Nene ukon kay Inday, pero hay indi bala makabig nga pang-harana man kadya ang pag-download kang musika kang sangka soltero para i-save sa USB ukon CD ukon i-diretso e-mail para sa anang crush, ukon sige – babe, sweetie, honey, love – what have you? Ukon pagbakal mismo kang sangka album, sa music store man ukon online?

Hay, ambay lang gid man. Naabay pa takun sa Generation X. May bilin-bilin pa tana kang laya nga dahon ukon bulak sa nutbok kang elementary kag high school ako, basi pa lang madiskubre kang crush sa anang paghuram, te ano bala ria nga bisan paano, napautwas. May love letter pa, kag pwede pa maka-dedicate kang kanta over DYKA with matching signature parehas kang ‘from your secret admirer.’

Hambal nanda, hanging out run kuno ang equivalent kang dating kadya sa mga tin-edyer, ang ginatawag nga Gen Y ukon Millennial Generation. Ma-imagine ko nga ang hanging out nga dya gaabay kang pagpamati nanda pareho kang music, parehas sa laptop, sa smart phone, kag sa kon ano pa nga gadyet. Sampihakanay sanda sa earphone, kag sa sulod kang maramig nga coffee shop, nagasunod tango-tango andang mga ulo sa musika sa andang kaugalingon nga kalibutan, holding hands while drinking frap ukon latte (indi run softdrink).

Wara run it al-al ka ayam ukon kulba nga ulaan kang laon nga tiya kang arenola, manugbantay kang kaputli kang daraga kang balay. Ano bala dya nga pag-ugwad! Te, mabalik pa tinyo sa kauna nga nagapanglatas pa kang karsada kon kadya daw parehas lang nga may pribado ikaw nga DJ sa ka-hang-out mo ukon ka-date?

Sa ekswelahan, nabuyo run ako nga sa semana kang Valentine’s Day, mahimo may magsulod nga grupo para magharana sa sangka estudyante. May soloista, may gitarista, kag abay sa bayad nanda ang pagdara-tugro kang rosas. Galisensya man sanda anay, parehas man kang mga manugharana kauna. Wara it problema kanakun ang pira ka minutos nga awat. Luwas nga nami ang limug kang soloista halin sa lehitimo nga student org, nahangpan ta dyang bagay.

Rugya ko isulod nga nadumduman ko dyang topiko kang harana samtang gapamati sa iPod. Man-an n’yo nga regalo dya kang akon ex (ehem) kang mabasa na sa post ko sa Facebook nga indi mangod ako kamaan mag-download kang libre nga music. Naluoy dyang ulitawo sa pobre nga daraga. Ha-ha. 2795 nga kanta ang sulod na kadya, lain-lain nga genre. Ginpakilala na ako sa musika nanday Dido, Dar Williams, Damien Rice, Diana Krall, Drake, Elliot Smith, kag duro pa. Nabalikan ko man ang musika nanday Leonard Cohen, Tom Waits, Patti Smith, kag ang classical parehas nanday Bach, Beethoven, kag ang pagtukar ni Yo-Yo Ma. Amo man ang jazz kag ang musikero nga si Bill Frissel. Labi sa tanan, naman-an ko nga singer gali si Carla Bruni, luwas nga modelo kag asawa kang prime minister kang France! Nalingaw ako sa anang kanta; indi ko kinahanglan maintindihan ang French.

Ginapasalamat ko sa mga laki nga nangin parte ka akon kabuhi ang akon edukasyon sa musika. May ex man ako nga nagpakilala kanakun sa The Smiths. Paborito na si Morrissey, ang lead singer, kag ginakabig na nga best lyricist ever. Nagpati man ako hay te may mga kanta nga titulo pa lang, nami gid pamatian: “Shakespeare’s Daughter,” “The More You Ignore Me, the Closer I Get.” Amo dya ang akon seryoso nga introduksyon sa indie rock. Hasta madiskubre ko man ang pira pa ka mga banda parehas kang Arcade Fire kag Belle & Sebastian. Kang maglapad-lapad akon kalibutan, parehas kang maka-hang-out ko ang iba pa nga mga manunulat sa iba nga kalibutan, pirme mamitlang ang The Smiths. Kundi daw nagka-tiket man ako it libre sa mga istoryahanay. Daw sa astig lang.

Sa playlist ko tanan dya, imaw kang duro pa nga mga bag-o nga musika nga nadiskubre paagi sa mga estudyante kag abyan parehas kang Stateless, The Dear Hunter, Muse. Kag ang nagaharana kanakun kadya amo ang hip hop: sanday Kriss Kross, Pete Rock, CL Smooth, Nas, ilabi na si Tupac nga ginatudlo anang impluwensya kag pinanubli sa kilala nga mga unibersidad sa America. Huod, pakilala man ka akon ka-in a relastionship kadya. Ginaistoryahan naman ang rebolusyonaryo nga kasaysayan kang hip hop kag ang padayon kadya nga potensyal para makaimpluwensya kang mayad nga pagbag-o: ang pagbuhi kang kaisog sa pensar kag dughan sa pakigbato sa kahilwayan kang tawo, kang mga grupo kang tawo, kang mga pungsod. Nakita ko man ang bahul na kadya nga impluwensya sa literatura, ilabi na sa binalaybay – sa spoken word ukon performance poetry, abay run ang flip top. Rugyan man ang angot na sa duna natun nga kultura parehas kang patik-patik kag dagyang sa Ati-Atihan, Dinagyang, Binirayan, kag pag-chant kang mga epiko. Ang musika bilang limug sa ulo nga kinahanglan pamatian para makasulat, makasaut, ukon maka-kanta.

Te, amo dya nga makuon ko nga buhi gihapon ang harana. Hasta buhi ang tawo, nagakabuhi sa gana kag luyag hasta mahangpan na ang ginatawag nga paghigugma sa pagkabuhi kadya nga nagalabaw sa pag-ulikid sa kaugalingon, nagapadayon nga makagagahum ang musika bilang lengguwahe nga naga-angot kanatun tanan, kag nagahapulas.

Advertisements
3 Comments Post a comment
  1. Nenen Elma
    Feb 4 2013

    uso pa man rugya Pangga Gen ang harana hay man bisan magkantahan sanda nagasabtyanay pa ang pagkantahan ka mag amigo amiga..nami lang pamatian..basta ang musika manami man gid sa kada isara basta makatugro kasadya.

    Jigsz, mayad man gid nga si hubby mo makaharana pirme kanimo kag imaw mo magkanta pagdayaw sa atun Lord..happy valentine’s sa tanan!

  2. Feb 4 2013

    Swerte mo, Nang, kay Kiko! Happy Valentine’s man.

  3. Feb 4 2013

    huud buhi pa ra gihapon amo ra ang musika parte gid kang atun kabuhi. nami kung ang guy naga tukar kang musika, kung sa akun ilabi na gid ang gitara, te mayad run lang si kiko kamaan te may personal takun nga haranista (kung bukut saku tana lantaw tv kag basa hahaha)…happy valentine’s sa tanan!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Note: HTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to comments