Skip to content

Posts tagged ‘Philippine Languages’

10
Jun

2 ka Binalaybay ni Jubelea Cheska Copias

Abre-Klase

Gaturuk ako sa kalangitan,
Sa mga bituon nga nagaigpat,
Patapos run ang bakasyon,
Abre-klase ruman rum-an.

Sangka semana gid lang ag nabilin,
Maeskwela ruman kita,
Mabugtaw ruman kit aka aga,
Uniporme kag sapatos liwan mabida.

Ginakarat ako mamati ka leksyon,
Garing may kulba sa akun dughan,
Ano liwat ayhan ang mga panghangkat?
Akun bala dya tanan masarangan?

Sige lang, pabay-i ang mga duha-duha:
Panumdumun ko na lang,
Ang handum ko nga ralab-uton –
Daw bituon nga buhay run ginatangra.

Sa Pag-untat ka Uran

Nagturo ang uran sa atup
Kag nadumduman ko ikaw.
Ahay, daw ka san-o lang,
Imaw pa kita rugya sa uma.

Tupad ko ikaw nga nagakanta
Rugto sa banglid diin ang hangin ramig.
Kar-on nahidlaw ako sa imong yuhum,
Kag gusto ko nga mag-uli ka run.

Naghinay ang uran, hasta nag-untat.
Napensar ko: pabay-an ta gid lang ikaw,
Hay bisan gani ang baskug nga uran
Nagaligad.

Advertisements
4
Jun

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo? ni Jonathan Davila

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo?
Jonathan Davila

Kun ibutang sa ginatawag nga probability ang terorismo, duha lang ka bagay ang possible. Kun matabo ini, maduguon gid. Kun indi man madayon, ang kakulba nga maskin ano oras may matabo, magapabilin sa pinsar sang tawo.

Amo ini ang ginapaminsar ko samtang ginalantaw ko sa TV ang interbyu sang isa ka tatay nga Muslim didto sa Marawi, nga nagahibi sa kalain sang buot kag kabalaka para sa iya mga anak nga ang hitsura tanan may pagkatublas.

Maskin mapakanay pa sang aton gobyerno ang sitwasyon didto sa Marawi, ining ikaduha nga sitwasyon magapabilin tubtob buhi ang mga biktima. Kalain sini batyagon kay sa imo pagpahuway ara sa imo huna-huna ang kabalaka nga basi gulpi lang may terorista nga magasunog sa bilog nga banwa, magabungkal sang pwerta sang balay maga-utod sang ulo sang imo mga himata, ukon himuslan ang imo asawa.

Kalain man batyagon nga sa mga amo sini nga sitwasyon, indi dayon matudlo kun sin-o gid ang kaaway. Tungod wala sang uniporme ang terorismo, ang aton suspetsa nagapadugang sa aton kakulba. Sa kalaparon sang sakop sang cellphone kag internet, indi na naton mabal-an kun kanday sin-o ang mga sympathizers sang sini nga mga grupo kag kun sa diin sila nga mga banas ga-agi.

Let us not forget, nga ining mga terorista, pareho sang Maute, ang ila mga lideres, kalabanan nagtuon gid kun paano ang magtuga sang gamo. Updated man sila sa social media. Kun teknolohiya ang istoryahan, sagad sila mag-ubra sang ila kaugalingon nga armas. Wala labot sini, ang ila klase sang away may samay sang indoctrination kag personal nga dumot sa ginatawag nga orderly society.

Sa isa ka pungsod pareho sang Pilipinas, mahapos kita sudlon sang sini nga mga tawo, tungod kita mismo kaninit sang aton kabalaka sa seguridad sang aton lugar, kag ang aton kooperasyon sa aton gobyerno may upod nga pagduda sa malawig na nga panahon.

Wala sang kwestiyon sa ginatawag nga combat-ready sang aton mga military. Ang aton mga kasuldaduhan beterano sa ground fighting tungod sa aton history, napuno kita sang mga rebelyon sa tanan nga aspeto. Rebelyon nga indi matapos-tapos maskin ano nga peace talks. Pero ang terorismo lain nga klase sang gamo nga nagakinahanglan na gid sang aton sibilyan nga kooperasyon maskin ang aton pagsalig sa aton mga opisyales indi gid hugot.

Samtang ginasulat ko ini nga opinyon, didto sa Afghanistan may isa ka suicide bomber nga nagdrive sang iya salakyan sa tunga sang isa ka distrito kag ginpalupok ini, 80 ka tawo ang patay, 350 ang pilason. Ikumparar ina sa statistics didto sa Marawi.

Kun kis-a masiling ka nga, kalayo man sato kag imposible ina nga matabo diri sa amon kay peaceful man kami. Ikagat sa kahoy, hambal sang mga tigulang. Ang paborito nga target sang mga terorista, ang pinakahapos nila atakihon, ang mga lugar nga ang mga tawo wala gapasilabot sa seguridad maskin sang ila gamay nga purok.

Let us admit, nga sa kalabanan, gasala kita kun ara na.

Bilang isa ka maestro, suggestion ko nga tani, sa tanan nga mga eskwelahan, may pulis nga magalibot sa aga, udto, kag hapon. Suggestion ko man nga tani wala labot sa fire drill, earthquake drill, tsunami drill, may drill man kita kun may maatake nga mga terorista kag iban pa nga klase sang mga amok kag lain ulo.

We have to combat terrorism with information campaign and social awareness. Indi kita malipat nga as always ang pinakabaskog nga intelligence nagahalin sa mga sibilyan nga mgay pagkabalaka sa ila banwa.

Maskin diin lantawon kangilidlis sang terorismo. Pahilayo lang, ikagat sa kahoy.