Skip to content

Posts tagged ‘HILIGAYNON’

4
Jun

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo? ni Jonathan Davila

Ano Kahanda ang Imo Lugar sa Terorismo?
Jonathan Davila

Kun ibutang sa ginatawag nga probability ang terorismo, duha lang ka bagay ang possible. Kun matabo ini, maduguon gid. Kun indi man madayon, ang kakulba nga maskin ano oras may matabo, magapabilin sa pinsar sang tawo.

Amo ini ang ginapaminsar ko samtang ginalantaw ko sa TV ang interbyu sang isa ka tatay nga Muslim didto sa Marawi, nga nagahibi sa kalain sang buot kag kabalaka para sa iya mga anak nga ang hitsura tanan may pagkatublas.

Maskin mapakanay pa sang aton gobyerno ang sitwasyon didto sa Marawi, ining ikaduha nga sitwasyon magapabilin tubtob buhi ang mga biktima. Kalain sini batyagon kay sa imo pagpahuway ara sa imo huna-huna ang kabalaka nga basi gulpi lang may terorista nga magasunog sa bilog nga banwa, magabungkal sang pwerta sang balay maga-utod sang ulo sang imo mga himata, ukon himuslan ang imo asawa.

Kalain man batyagon nga sa mga amo sini nga sitwasyon, indi dayon matudlo kun sin-o gid ang kaaway. Tungod wala sang uniporme ang terorismo, ang aton suspetsa nagapadugang sa aton kakulba. Sa kalaparon sang sakop sang cellphone kag internet, indi na naton mabal-an kun kanday sin-o ang mga sympathizers sang sini nga mga grupo kag kun sa diin sila nga mga banas ga-agi.

Let us not forget, nga ining mga terorista, pareho sang Maute, ang ila mga lideres, kalabanan nagtuon gid kun paano ang magtuga sang gamo. Updated man sila sa social media. Kun teknolohiya ang istoryahan, sagad sila mag-ubra sang ila kaugalingon nga armas. Wala labot sini, ang ila klase sang away may samay sang indoctrination kag personal nga dumot sa ginatawag nga orderly society.

Sa isa ka pungsod pareho sang Pilipinas, mahapos kita sudlon sang sini nga mga tawo, tungod kita mismo kaninit sang aton kabalaka sa seguridad sang aton lugar, kag ang aton kooperasyon sa aton gobyerno may upod nga pagduda sa malawig na nga panahon.

Wala sang kwestiyon sa ginatawag nga combat-ready sang aton mga military. Ang aton mga kasuldaduhan beterano sa ground fighting tungod sa aton history, napuno kita sang mga rebelyon sa tanan nga aspeto. Rebelyon nga indi matapos-tapos maskin ano nga peace talks. Pero ang terorismo lain nga klase sang gamo nga nagakinahanglan na gid sang aton sibilyan nga kooperasyon maskin ang aton pagsalig sa aton mga opisyales indi gid hugot.

Samtang ginasulat ko ini nga opinyon, didto sa Afghanistan may isa ka suicide bomber nga nagdrive sang iya salakyan sa tunga sang isa ka distrito kag ginpalupok ini, 80 ka tawo ang patay, 350 ang pilason. Ikumparar ina sa statistics didto sa Marawi.

Kun kis-a masiling ka nga, kalayo man sato kag imposible ina nga matabo diri sa amon kay peaceful man kami. Ikagat sa kahoy, hambal sang mga tigulang. Ang paborito nga target sang mga terorista, ang pinakahapos nila atakihon, ang mga lugar nga ang mga tawo wala gapasilabot sa seguridad maskin sang ila gamay nga purok.

Let us admit, nga sa kalabanan, gasala kita kun ara na.

Bilang isa ka maestro, suggestion ko nga tani, sa tanan nga mga eskwelahan, may pulis nga magalibot sa aga, udto, kag hapon. Suggestion ko man nga tani wala labot sa fire drill, earthquake drill, tsunami drill, may drill man kita kun may maatake nga mga terorista kag iban pa nga klase sang mga amok kag lain ulo.

We have to combat terrorism with information campaign and social awareness. Indi kita malipat nga as always ang pinakabaskog nga intelligence nagahalin sa mga sibilyan nga mgay pagkabalaka sa ila banwa.

Maskin diin lantawon kangilidlis sang terorismo. Pahilayo lang, ikagat sa kahoy.

Advertisements
21
Apr

Ang Kaso sang Dumaan nga mga Puno ni Jonathan Davila 

Kahoy sa Suba


Tani may layi diri sa Negros ukon sa bilog nga Pilipinas, sa diin ang mga may malapad nga duta kinahanglan may isa ka parte nga tamnan nila sang kahoy nga dumaaan ukon ang mga gapamunga.

​Paminsara bala kun may pulo ka tawo nga may tag pulo man ka ektarya kag ang kada isa sa ila maghatag lang sang isa ka ektarya nga tamnan nila sang kahoy.​

​May mga puno nga sa sulod lang sang lima ka tuig gabunga na, pareho sang langka kag bayabas. May ara man nga sa pito ka tuig ukon pulo. Kun dumaan pareho sang almasiga kag mga lawaan siyempre malawig, pero mabakod naman nga tagkapot sang duta kag tubig.

​Matuod ang hambal sang mga tigulang nga ang panahon daw pisok lang sang mata. Kun gusto mo magbilin sang handumanan sa imo mga anak, tanum ka sang kahoy nga gapamunga kay kada saka kag singit nila madumduman ka na nila.

​Mapasalamat man na sa imo ang mga kabog kay may mga luto sila nga bunga nga kaunon. Ang mga maya kapra may pugaran. Ang mga tiwis kag pirot may duyan-duyanan nga mga tayok. Ang sagoksok may hulunan sa udto adlaw para manawag sa mga panulay nga iya makita.

​Kun gintanom mo ang ini nga puno sa kilid dalan, ay, pasalamatan ina sang nagalagaw nga mga bata pareho sa akon sang una. Grasya gid ina sa mga pakyador nga nagapanglakaton sa pagpuli kag wala sang inugbakal sang pamahaw.

​Paminsara bala ang isa ka ektarya sang puno. Sa gab-i dira gid mapasilong ang mga tikling, pakuro, pitaw, kag halo. Sa idalum sina pwede ka katakod sang duyan. Pwede ka dira kapanagu-ay, lagsanay kag shatbung. Pwede mo dira buy-an ang mga manok, karabaw, kag kanding.

​Kada tuig may kinaing ka nga prutas nga dugoson. Indi mo kinahanglan sugo-on ang kahoy para mamunga. Regalo niya ina sa imo kay gintanum mo siya.

​Kun nanutaran mo, ini nga mga bagay libre lang tanan kag indi kinahanglan nga bantayan gid sa tanan nga oras. Life attracts life. Life rewards life. Wala sang gasto. Ang liso ara man lang dira nagahulat nga itanom.

​Tani may layi lang nga amo sini. O basi may ara man gid. O basi tamaran na ang tanan kay wala man dayon gapamunga kwarta ang mga puno.

​Kalaw-ay abi lantawon nga halos ang tanan nga mga uma ginahimo na subong subdivision. Tapos ang mga subdivision kalabanan wala man probisyon para sa matuod gid nga eco-park.

​Naglabay ako sa isa ka talamnan nga ginabuldos kay himuon subdivision. Kanami sang mga balay nga gindrowing sa billboard, pero kadiutay sang tanom.

​Tani kun mahuman ini may mga kakahuyan man lapit sa children’s playground. Mas nami pa gid kun nagapamunga.​