
If I speak in the tongues of men and of angels, but have not love, I am a noisy gong or a clanging cymbal. And if I have prophetic powers, and understand all mysteries and all knowledge, and if I have all faith, so as to remove mountains, but have not love, I am nothing. If I give away all I have, and if I deliver up my body to be burned, but have not love, I gain nothing . . . So now faith, hope, and love abide, these three; but the greatest of these is love.—1 Corinthians 13:1-3, 13

Nagakalipay gid ako kadya nga inoras sa diin inspired ako magsulat natungud sa paghigugma. Kang naga-umpisa pa lang ako sa pagsulat kang nag-ring ang telepono kag ang machine nagsabat, nabatian ko ang limug kang akun agut nga bata. Ang kalipay ko nga mabatian ang limug na kag naistorya nga mayad man tana. Tapos wara magkulang sa trenta minutos nga gin-hang up ko, nag-ring ruman ang telepono, ang kamagurangnan nga bata gahambal sa machine: “Mama, si Bong dya.” Dalagan ko lagi para dakpun ang telepono tapos timo suli pa ang pagkaput ko ka telepono…sus ah, ang ginabatyag ko sobra kasadya, kahidlaw, kag sobra ka madasig ang tumbo kag kuba-kuba kang akun dughan! Samtang nagahambal, sige pamangkutanun ko sa bata kon diin tana kag kamusta run? Malawid amun istorya, makaabot isara ka oras. Buhay run abi wara nakatawag kanakun. Kag nami nga regalo na kanakun sa akun pag-33rd nga tinuig nga ako nabuhi kag buhi pa. Kag bisan sa marayu akun mga bata parehas lamang nga marapit sanda kanakun. Gapabilin sa akun tagipusuon nga gahakus pirne kanakun samtang ako gaginhawa pa. Ang gugma kag kahidlaw kang Nanay kag kang bata makatugro kalipay sa kada isara. Mabatian lamang ang “Palangga ko Ikaw.” Kalipay ko nga darwa sanda nagtawag sa pareho nga adlaw. Salamat kag dayawun ang Dios, nahambal ko ang darwa ko ka bata nga sa marayu: sa Texas kag sa California.
Isara dya sa nasulat ko run sa napito nga tinaga (7 virtues)kag kon wara dya kaimaw sa iba nga tinaga, ay te, wara man gid ti pulus pa. Kay importante gid dya sa pagpabag-o kag kamayad kang lawas ka kada isara sa sulud kang pamilya, dyang paghigugma, nga labaw sa tanan.
Ang paghigugma sentro para sa pagpadayon kang relasyon ka tagsa tagsa ka tinuga. Ang kasulatan nagapasanag nga kinahanglan nga kita tanan mangin tawo nga magahigugma: higugmaun ang Dios sa bug-os mo nga tagipusuon, higugmaun ang imo ingud pareho nga ginahigugma mo ang imo kaugalingun, kag higugmaun ang imo kaaway. Pero mabudlay maghigugma kon indi ikaw ginahigugma. Pareho ka ginapabayaan nga mga kabataan, mga asawa, mga ginikanan nga wara ginasapak kang mga kabataan, dya makamaan kang mga kasakit nga ginabatyag sa tagipusuon kang tagsa ka kabuhi nga kulang ang paghigugma. Gani sa tanan nga nagakinahanglan kang paghigugma ukun gakinahanglan nga higugmaun, ginaagda kamo nga tanan sa paghigugma kang Dios.
Ginahigugma kita ka mayad kag wara ti kapus kag kulang nga gugma kang Dios. Isipun natun nga wara ti makaseparar sa gugma kang Dios (Romans 8:29) kag kon mahakus mo ang Ana nga paghigugma, makatugru kanimo kang kahilway nga mahulas ang maghigugma sa iba. Gusto kang Dios ikaw maghigugma bisan pa sa mga indi nagapakita kang paghigugma kanimo. Amo ra ang yabi para makaangkun kang paghigugma sa kabuhi.
Ang Bibliya duro ang mga nasugid natungud kadya nga konsepto kang paghigugma kag ang pagpabag-o nga gahum kang mga narangga nga pag-asawahay, mga mabudlay nga relasyon, kag mga nagakabudlay nga mga pamilya. Nasulat sa Romans 13:8: “Owe no man anything except to love one another.” Ang Colossians 2:2 gasugid nga Christ’s love binds our families together “that their hearts may be encouraged, being knit together in love.” Kag sa 1 Peter 4:8 nagahambal: “Above all, keep loving one another earnestly, since love covers a multitude of sins.” Amo nga sa 1 Corinthians 13:13: “The greatest of these is love.”
Duru nga mga tawo gabinuang sa pagpensar ka paghigugma. Para mapa-simple, ilabi na kun parte sa paghigugma sa pamilya, rugya ang lima ka bagay:
Una : Ang Paghambal (v.1) “If I speak with tongues of men and of angels” pero kon wara ang paghigugma, dya gahud lamang.
Pangarwa: Kaaram (v.2). Espirituhanun kag praktikal nga kaaram imaw ang paghigugma.
Pangatlo: Pagtuo (v.2). Ang Pagtuo kulang kun wara it Paghigugma nga imaw.
Pang-apat: Kaluoy (v.3). Magkaluoy para sa kalibutan nga napabayaan kag ang matuod nga balay amo ang makadiosnun nga pagkabuhi.
Panglima: Pagkamartir (v.3). Nagasakripisyo nga pagkabuhi diin magapabilin ang paghigugma sa panimalay bisan pa may kapait.
Andut ang paghigugma ang pinakalabaw sa tanan? Tungud nga “love never fails” (v.8). Kag amo dya ang pagpatawad kang mga pinalangga sa kabuhi.
Ang akun pangamuyo: Amay sa langit, naisip ko nga ang paghigugma nga Imo ginasugid indi lamang paghigugma nga akun lamang ginapakita kundi paghigugma nga halin Kanimo: nagatugro ka kalipay sa bug-os nga panimalay. Bangud Ikaw, Amay, ang Balay. Salamat sa tanan nga amun pa pagahigugmaun kag Imo man ginahigugma. Sa ngaran ni Jesus, Amen.








![[New Publication] “Nasa Balat ang Amerika” sa LIKHAAN 18 The Journal of Contemporary Philippine Literature](https://balaysugidanun.com/wp-content/uploads/2025/02/likhaan18_cover.png)

Leave a Reply