Skip to content

Posts from the ‘JIGSZ NS’ Category

10
Dec

‘Pag-ugyon sa Pagbulig’ ni Arlene ‘Jigsz’ Nietes-Satapornvanit

This slideshow requires JavaScript.


Fundraising sa Stirling, Scotland
Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Duro run ang atun nabatian, nabasahan kag nakita nga kaduro katama ang nagturugro kang bulig sa Pilipinas pagkatapos kang bagyo nga Yolanda. Bilog nga kalibutan ang nakakita kun ano ang natabo, ilabi na gid sa probinsya kang Samar kag Leyte, kag sa syudad kang Tacloban. Makuun kita nga grabe gid ang natabo sa sangka syudad lamang. Ano pa ayhan kun tipunon ang tanan nga nagkaratabo sa iban pa gid nga mga probinsya nga naapektuhan man, ugaring wara lang nabalita katama tungud ayhan marayu kag budlay agtunan, kag wara malambutan kang mga nagabalita. Abay run dya ang iban pa nga mga probinsya sa Bisayas. Parehas sa atun sa Antique nga may balita gani nga wara gid naabay sa bulig kang gobyerno ang atun probinsya. Kaduro nga mga baryo kag barangay sa mga probinsya nga marapit kag marayu sa Tacloban nga wara pa nakabatun kang bulig halin sa gobyerno. Ang iban nakabaton kang bulig halin sa mga pribado nga grupo, mga indibidwal nga may taguipusuon nga magbulig, kag sa anda man nga mga pamilya kag paryentes.

Kasubo maman-an nga nag-antus run kaw gani tapos wara pa ti bulig nga nag-abot. Mayad run lang nga kita nga mga Pinoy kamaan magmato-mato ilabi na gid sa paghabus-habus agud maka-pangabuhi kada adlaw kag maka-kaun bisan sangka beses lang sa sangka adlaw. Ayhan sa sitwasyon nga dya maman-an natun kun ano gid ang mga importante sa kabuhi. Ugaring bisan pa nga kama-an kita magpangita kang karan-un, kinahanglan pa gihapon makita kag maman-an nga may pag-ulikid ang atun gobyerno lokal, probinsyal kag nasyonal. Nga ang mga tawo nga ginbutang natun sa puesto may taguipusuon nga mag-alagad sa anda isigkatawo, nga bisan kabudlay agtunan ang mga baryo-baryo, ang mga opisyales nga dya kag mga kabulig sa serbisyo publiko magtinguha man daad nga malambot to ang mga marayu nga naapektuhan kang bagyo.

Manami man lantawun nga bisan ang mga tawo sa sagwa ka Pilipinas, bisan gani nga wara ti kilala kag wara ti labot sa atun, nagatinguha man nga mag-bulig bisan sa pagpangamuyo, pag-tugro kang mayad nga pulong, sa pagtugro kang mga kagamitan, sa pag-agto mismo sa Pilipinas, kag sa pag-amot kang anda kinitaan. Makatandug kang baratyagun nga sanda nga sa marayu nasakitan kag nalu-oy man sa mga nagkaratabo rugto sa atun.

Kang pag-abot ko sa Scotland kang isara ka semana, gintawgan ako kang akun propesor kag nag-hambal man tana nga nasubuan sanda sa natabo. Ginkun-an na ako nga sa Sabado may tipon-tipon sanda sa anda nga komunidad sa Kippen, Stirling, agud magtipon kang amot pinansyal para sa nabagyuhan kang Yolanda sa Pilipinas. Itugro nanda dya sa sangka organisasyon rugya sa UK nga naga-bulig sa mga nabagyuhan, ang Disaster Emergency Committee (http://www.dec.org.uk).

Sabado nga aga nag-agto ako sa Kippen. Gin-abat ako kang asawa kang akun propesor hay nagpabanwa tana para magbakal kang dugang nga mga pagkaun. Ginhiwat ang tipon-tipon nga dya sa anda nga village hall. Ginbuligan ko sanda sa paghimos kang mga lamisa kag siya, pati mga kagamitan parehas kang mga pinggan, tasa, platito, baso, kag iban pa nga gamit para sa kan-anay. Ang tawag nanda kadya ‘Soup Lunch’. Mga tawo sa komunidad mansig raha kag dara kang mga pagkaun nga mahimo makaun sa okasyon nga dya. May lain-lain nga klase kang sopas, tinapay, kag cakes, kag may tsa, kape kag juice man. May mga tawo nga naga-serbe kag naga-hugas kang mga gingamit nga mga pinggan kag tasa.

Mga pasado alas-onse nag-umpisa run ka arabot ang mga tawo. Lain-lain nga mga edad – halin sa bata gamay asta sa pinaka-mal-am. May lamisa nga naka-puesto sa gawang kag may tawo nga nakapungko rugto agud magsugata sa mga nag-arabot. Rugto nanda itugro ang anda amot para sa bagyo. Bisan pira lang puede. Isulat nanda ang anda ngaran kag iban nga mga detalye sa sangka pormas. Pagkatapos nanda mag-amot kag magsulat, puede run sanda ka-agto sa lamisa kag magbuul kang anda pagkaun. Buffet ang estilo gani nga puede kabalik-balik asta mabusog. Mayad hay dara ko man ang akun mp3 player kag nakapatukar man kami kang mga tagalog nga mga kanta.

Masadya man nga nagkirita-ay ang mga tawo sa komunidad. Ugali run nanda magtipon-tipon parehas kadya kag mag-amot para magbulig sa mga naapektuhan. Ang iban, kang naman-an nanda nga taga-Pilipinas ako, nagparapit man kag nag-istorya kanakun. Gin-istorya ko nga rugto gid ako kang natabo ang bagyo Yolanda. Duro ang anda mga pamangkot kag makita gid sa anda mga pungyahon kag mga mata ang kalo-oy nanda kag ang kasubu man sa mga natabo. Nagpasalamat ako kananda sa anda nga mga bulig kag sa pagpaminsar nga may kaluoy para sa Pilipinas.

Advertisements
19
Nov

‘Amsterdam kag The Hague’

Follow Balay Sugidanun on WordPress.com

Madurodam, gamay nga Netherlands

Madurodam, gamay nga Netherlands


Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Jigsz NS/Byahe sa Kinabuhi

Ang amun byahe halin Geneva paagto sa Amsterdam, The Netherlands matawhay lang. Nag-tren kami halin sa syudad kang Geneva paagto sa anda nga airport. Kadasig lang man. Ang anda international airport nagatindug sa lupa kang Switzerland kag France. Nagpila kami para magcheck-in. Labug-labug ang pila tungud duro ang nagabakasyon sa bulan kang Hulyo. Sa Europa, halin Hunyo asta Agosto ang mga bulan nga nagabakasyon ang kalabanan kang mga tawo. Manami ang tyempo kag daw kasadya lang. Gabii run kami nag-abot sa Amsterdam Schipol Airport. Dayon kami agto estasyunan kang tren para magbakal kang amun tiket paagto sa The Hague. Hulas lang man ang anda patakaran sa pagsakay sa tren halin sa airport tungud may estasyunan sa idalum lang kang airport mismo. Naka-abot kami sa The Hague kag ginpangita namun ang amun hotel. Manami kag comportable. Nakapahuway kami kang mayad. Naga-uran-uran man gawa.

Pagka-aga nagpamahaw kami kag manamit man ang anda pagkaun. May sangka Pinoy man nga naga-obra rugto kag nagpakilala man tana kanamun kag nakipag—istorya. Ginlibot namun ang syudad paagi sa pagpanaw-panaw kag pagsakay sa tram. Nag-agto kami sa Madurodam kung sa diin makita ang mga lugar kag mga bilding kang Netherlands nga magagmay. Nami man maglibot-libot rugto. Pagkatapos nagsakay kami kang tram paagto sa baybay, sa Schevenigen. Rugto kami nag-igma sa sangka restoran sa binit kang baybay. Buhay lang ang amun hulat. Gani nasaraduhan kami sa sunod namun nga dapat agtunan, ang Delft blue factory. Nagbalik run lang kami sa The Hague liwat.

Pagkasunod nga aga nag-libot kami sa syudad kang Amsterdam. Ang una namun ginhimo amo ang magsakay sa baroto kag maglibot sa mga kanal kang syudad. Duro ang mga kanal palibot sa syudad kag duro man nga mga istorya parte sa mga balay, bilding, tulay kag karsada nga naga-angut sa mga kanal. Lain man nga perspektibo ang imo makita kung naga-turuk ikaw halin sa kanal, samtang nagapamati sa gina-istorya kang tour guide. May mga karadlawan kag may mga masubu. Daw katawhay lang kung nagapungko ikaw sa baroto kag magturuk sa babaw sa mga karsada nga duro-duro tawo nga naga-dali magpanaw sa anda nga orobrahun.

Ang baroto nga ginsakyan

Ang baroto nga ginsakyan


Pagkatapos kang libot namun sa kanal, nagbyahe kami paagto sa sangka lugar nga naga-himo kang smoked eel. Nagpangape man kami rugto kag nagtiraw man kang smoked eel. May kanal man sa lugar nga dya, tungud kaduro lang kang kanal sa Netherlands, ilabi nag id sa Amsterdam, tungud sa anda nga lugar nga dapat kontrolon ang saka-panaug kang tubig agud hindi magbaha parehas kang nagligad nga mga tinuig.

Ang sunod namun nga gin-agtunan amo ang may windmill kag ang mga ginahimuan kang keso kag sapatos nga kahoy. Manami man tungud makita ang katandus kang mga tawo kang una. Hasta kadya may mga windmill nga ginausar, ugaring ang iban moderno run ang disenyo. Interesado man kami maglantaw kang paghimo kang keso. Manami pa tungud puede magtiraw-tiraw kang lain-lain nga klase kang keso. Ang sapatos nga kahoy sangka simbolo kang Netherlands. Ginagamit dya kang mga mangunguma kag mga iban nga obrador agud maproteksyonan ang anda mga kahig kung naga obra sanda sa uma ukon sa planta. Gamay run lang ang naga-gamit kadya, ugaring milyones pa gihapon ang anda ginahimo tungud sa mga turista nga nagabakal kadya bilang souvenir.

Pagbalik namun sa hotel, nagpahuway kami kag nag-umpisa run empake tungud magpa-uli na kami. Masadya man ang amun paglibot sa mga syudad sa Europa. Nakita namun ang lain-lain nga pagsinarayo kang mga tawo. Masadya maglagaw kung may mga imaw. Gani pag-bulaganay run namun sa airport, daw nasubuan man kami, tungud mabuhayan ruman siguro asta magkitaay kami liwat kanga kun bugto kag mga amiga.

%d bloggers like this: