Skip to content

Posts from the ‘GUEST BLOGGERS’ Category

21
Apr

Ang Kaso sang Dumaan nga mga Puno ni Jonathan Davila 

Kahoy sa Suba


Tani may layi diri sa Negros ukon sa bilog nga Pilipinas, sa diin ang mga may malapad nga duta kinahanglan may isa ka parte nga tamnan nila sang kahoy nga dumaaan ukon ang mga gapamunga.

​Paminsara bala kun may pulo ka tawo nga may tag pulo man ka ektarya kag ang kada isa sa ila maghatag lang sang isa ka ektarya nga tamnan nila sang kahoy.​

​May mga puno nga sa sulod lang sang lima ka tuig gabunga na, pareho sang langka kag bayabas. May ara man nga sa pito ka tuig ukon pulo. Kun dumaan pareho sang almasiga kag mga lawaan siyempre malawig, pero mabakod naman nga tagkapot sang duta kag tubig.

​Matuod ang hambal sang mga tigulang nga ang panahon daw pisok lang sang mata. Kun gusto mo magbilin sang handumanan sa imo mga anak, tanum ka sang kahoy nga gapamunga kay kada saka kag singit nila madumduman ka na nila.

​Mapasalamat man na sa imo ang mga kabog kay may mga luto sila nga bunga nga kaunon. Ang mga maya kapra may pugaran. Ang mga tiwis kag pirot may duyan-duyanan nga mga tayok. Ang sagoksok may hulunan sa udto adlaw para manawag sa mga panulay nga iya makita.

​Kun gintanom mo ang ini nga puno sa kilid dalan, ay, pasalamatan ina sang nagalagaw nga mga bata pareho sa akon sang una. Grasya gid ina sa mga pakyador nga nagapanglakaton sa pagpuli kag wala sang inugbakal sang pamahaw.

​Paminsara bala ang isa ka ektarya sang puno. Sa gab-i dira gid mapasilong ang mga tikling, pakuro, pitaw, kag halo. Sa idalum sina pwede ka katakod sang duyan. Pwede ka dira kapanagu-ay, lagsanay kag shatbung. Pwede mo dira buy-an ang mga manok, karabaw, kag kanding.

​Kada tuig may kinaing ka nga prutas nga dugoson. Indi mo kinahanglan sugo-on ang kahoy para mamunga. Regalo niya ina sa imo kay gintanum mo siya.

​Kun nanutaran mo, ini nga mga bagay libre lang tanan kag indi kinahanglan nga bantayan gid sa tanan nga oras. Life attracts life. Life rewards life. Wala sang gasto. Ang liso ara man lang dira nagahulat nga itanom.

​Tani may layi lang nga amo sini. O basi may ara man gid. O basi tamaran na ang tanan kay wala man dayon gapamunga kwarta ang mga puno.

​Kalaw-ay abi lantawon nga halos ang tanan nga mga uma ginahimo na subong subdivision. Tapos ang mga subdivision kalabanan wala man probisyon para sa matuod gid nga eco-park.

​Naglabay ako sa isa ka talamnan nga ginabuldos kay himuon subdivision. Kanami sang mga balay nga gindrowing sa billboard, pero kadiutay sang tanom.

​Tani kun mahuman ini may mga kakahuyan man lapit sa children’s playground. Mas nami pa gid kun nagapamunga.​

 

Advertisements
17
Nov

Nakalupad Liwan Ako! ni Elma Ayson-McKeown

Ang akon darwa ka bata nga laki kag nobya. Graduation Day.

Ang akon darwa ka bata nga laki kag nobya. Graduation Day.


Nay Nenen/Panan-awan sa Adlaw

Nay Nenen/Panan-awan sa Adlaw

Sa malawid nga panahon, ang pagpasensya ko sa paghulat ka tama nga oras kag tiempo, natuman gid man. Sa kagustuhan man gid kang atun mayad kag mahigugmaun nga Dios, nabaton ko ang regalo na nga buhay ko run ginahulat.

Biyente tres anyos man gid ang nagligad nga ako nabarian ka pakpak nga indi makalupad. Bisan damguhon ko pa nga maabot indi gid matabo. Apang sa gihapon wara ako naduraan ka paglaum. Duro nga tinuig kag duro nga mga pinalangga sa kabuhi ang pumanaw run sa pihak nga kinabuhi halin pa sa Lola, Tatay, mga tiyo kag tiya, mga manong, mga amigo, amiga kag mga kakilala kapamilya indi ko na makita nga buhi pa. Mabudlay kay sa marayu ako kag mabudlay gid ang sitwasyon ko. Ang nakakilala kanakun kag nakabasa kang akun mga istorya rugya sa Balay Sugidanun inyo ako maintiendihan kon andut nga indi ako makauli sa Antique.

Una ko gid nga paglupad liwan kang Mayo 17, 2016 pa-California

Manugtapos sa kolehiyo ang akun agut nga si Matthew. Abril pa lang, masaku ang bisita ko sa mga doctor ko agod matugroan ka papel nga makabiyahe ako. Salamat sa Ginuo, nakalupad gid man ako kaimaw ang akun pangarwa nga bata nga si Louie. Abi ko gani indi man madayon kay nakagat akun kahig kang akun kuti nga si Lex kag gindara ako sa emergency care gid.

Ako sa liwan ko nga paglupad kag paglagaw kaiamw ang pamilya.

Ako sa liwan ko nga paglupad kag paglagaw kaiamw ang pamilya.


Pero nadayon ang akon pagpanaw bisan masakit ang natuo nga kahig. May bandahi kag gakiang-kiang pa pero may baston nga gindara ingkaso akun kinahanglanon. Masadya, malawid nga paglupad kag ma-stressful ang pagbiyahe halin sa Portland jetport, Maine paagto sa Laguna Beach, California. May lay over pa sa Newark bag-o pa-John Wayne Sta Ana. Medyo indi mayad ang pamatyag ko pag-abot rugto sa airport. Nagsakay kami sa taxi paagto sa ginaistaran kang akon agot sa Laguna Beach. Sa dalanun pa lang, gin-video ko ang amun pagsakay. Makita ko ang mga kalbo nga mga bukid. Ang nagkaiba kay naghalin kami sa Pine tree State; ang amun mga bukid puro green ang kakahoyan.

Masadya gid nga nakita ko sanda nga tatlo: sanday Chelsea, Matthew kag Cygni. Malipayon gid kami nga nakaabot. Nagpahuway anay kami hasta hala istoryahanay kag nagguwa para magkaun kag maglagaw sa Irvine, CA.

Lagaw sa Irvine, California
Abaw, kanami lang nga lantawon sa malapad nga mall kag iba iba ang mga bilding kag duro masarisari nga mga tawo. Hala picture-picture lang gid opisyo ko bisan nga daw indi run mayad ang akun pamatyag; daw masuka, gatuyob pa akun ulo, mahinay kag kuri ang akun pagpanaw nga gasunod sa tatlo. “Okey lang ako,” sabat ko kananda sa pamangkot kon kamusta ako.

Sa Wood Ranch, Irvine Spectrum kami nagkaun. Ay abaw, bag-o magkaun indi gid mayad pamatyag ko. Daw masuka run gid ako. Nagdalagan ko lagi sa restroom; pira pa ka beses ako gani paagtu pabalik. Nagpangayo ako ka mainit nga tubig kag tsaa nga imnon ko pagkatapos nakakaun. Nagmayad gawa pamatyag ko pagkatapos suka.

Naglagaw anay kami nga apat kag manami lang lantawon kon gabii kay masanag man ang palibot. Ok run ako bisan nga may jet lag pa bag-o magbalik sa apartment sa Laguna Beach. Masadya nga nakasipal man gid ako liwan kay Cygne, ang pispis nga nakabakasyon man gid sa Maine.

Mayo 18 hasta Mayo 29, 2016 sa Laguna Beach, CA

Masako ang akun agut kag ang amiga na sa mga aktibidades kang eskuwelahan. Kang mga masunod nga adlaw, nagpa-Irvine kami sa Honda car dealer. Salamat, wara it problema ang akun agut, nakabakal kang kotse na nga indi run kinahanglan nga mag-cosign pa ako pareho kauna kang sa Maine pa tana. Manami anang credit history kag score, may graduation award pa, kag halin sa gina-obrahan na may dokumento kang suweldo kag pagkatapos ka anang graduation, maumpisa pa tana obra sa Blizzard Entertainment Company!

Graduation gift. Bahul ang akon kalipay nga nagdaragkul nga mayad ang akon mga bata nga laki.

Graduation gift. Bahul ang akon kalipay nga nagdaragkul nga mayad ang akon mga bata nga laki.


Malipayon kami. Sakay sa kotse ni agut, nag-agtu kami liwan sa Irvine Spectrum. Pagsunod nga adlaw, sa Laguna Beach. Naglagaw kami sa mga tourist spots. Kag Pkang masunod pa gid nga adlaw, sa Los Angeles pa-Anaheim, rugtu sa Disneyland para magkiritaay ka pamilya ni Chelsea, ang pamilya Dostert nga naghalin pa sa Oregon.

Masadya nga nagkilalahay kag nag-irimaway kami. Ay abaw, sobra gid ako, hala imaw ako magsakay sa mga fun rides parehas ka Thunder Mountain, Hyper Space Mountain, Splash mountain, kag iba pa. Pagsunod pa gid nga nga adlaw, nag-attend kami sa eskwelahan kang Senior Art Show presentation. Nakilala ko, na-handshake ang Presidente ka LCAD kag may letrato pa kami kaimaw na. Kanami lang batyagun nga ginakilala kag gintugruan man dungog kay ako ang nanay ni Matthew. Ginakalipay gid ka eskuwelahan ang mga accomplishment ka mga estudyante. Nagdaug si Matthew sa Blizzard student art contest.

Litrato ko kang Disneyland sa guwa.

Litrato ko kang Disneyland sa guwa.


Bisan makapoy ang akun lawas, masadya gid ako. Ilabi na kaimaw kadya ang pamilya ni Chelsea kag rugya pa sa art show. Pagkatapos kang art show, nagpa-Irvine Spectrum kami. Hasta magbulaganay sa mga Dostert.

Pagsunod nga adlaw, Mayo 22, graduation nanday agut kag Chelsea. Kanami lang lantawon nga naka-gown sanda. Nakapa-letrato ako kaimaw ang Presidente nga si Jonathan Burke. Halin sa umpisa, kalipay ang akun nabatyagan sa paglantaw sa programa hasta makita ko ang akun agut nga nagsaka sa stage sa pagbaton ka anang award kag diploma.

Duro man ang nagapanginbulahan man gid kanakun.

Kang matapos ang seremonya, nag-selebrar kami kaimaw kang pamilya Dostert. Masadya lang gid kag amo man ang katapusan nanun nga pag-imaway kay kang masunod nga adlaw, mabalik run man sanda sa Oregon.

Kaimaw ang pamilya ni Chelsea.

Kaimaw ang pamilya ni Chelsea.


Duro gid nga salamat sa atun Mahal nga Dios sad yang padayon nga grasya kanakun kag sa akun pamilya.